Je hebt er vast al iets over voorbij zien komen: een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers. Geen losse polis meer die je zelf wel of niet afsluit, maar iets wat via de wet gaat gelden. Wat de Wet BAZ precies inhoudt, en wanneer je er daadwerkelijk mee te maken krijgt, is voor veel zelfstandigen nog onduidelijk.
Wat is de Wet BAZ precies?
De Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, kortweg Wet BAZ, is een wetsvoorstel dat een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid regelt voor zelfstandigen zonder personeel. Het idee: als je nu geen AOV hebt en langdurig ziek wordt, val je vaak terug op eigen vermogen of, in het uiterste geval, de bijstand. De wet moet dat vangnet structureel maken.
De ministerraad stemde in maart 2026 in met het wetsvoorstel. Daarna volgt behandeling in de Tweede Kamer en vervolgens in de Eerste Kamer, voordat de wet daadwerkelijk kan ingaan. Dat betekent dat er op het moment van schrijven nog geen definitieve wet ligt, en dat details in het proces nog kunnen wijzigen.
Dat is meteen het lastige aan dit onderwerp. Het wetsvoorstel bestaat, de richting is duidelijk, maar de precieze uitwerking kan tijdens de parlementaire behandeling nog worden aangepast. Amendementen, discussies over uitvoerbaarheid en politieke onderhandelingen kunnen invloed hebben op de uiteindelijke vorm. Zie de cijfers en regels in dit artikel dan ook als een momentopname, niet als een definitief gegeven.
Waarom komt deze wet er nu?
Het kabinet wil de wet uiterlijk 31 augustus 2026 hebben ingevoerd. Die deadline hangt samen met afspraken uit het Herstel- en Veerkrachtplan van de EU, waaraan Nederland zich heeft gecommitteerd. Voor de politieke behandeling geldt dus een externe druk om snel te schakelen.
Tegelijk is er een praktisch probleem. Het UWV heeft aangegeven de regeling naar verwachting niet eerder dan 2030 daadwerkelijk te kunnen uitvoeren, onder andere door achterstanden bij WIA-keuringen en de benodigde aanpassingen in de systemen. Er kan dus een wet zijn die formeel geldt, terwijl de uitvoering ervan nog jaren op zich laat wachten. Voor zelfstandigen betekent dit vooral: de wet is in beweging, maar er is nog geen moment waarop je morgen al premie gaat betalen.
Wat zou de premie en uitkering worden?
Op basis van het huidige voorstel zou de premie voor de Wet BAZ neerkomen op 5,4 procent van de winst uit onderneming, met een maximum van ongeveer 177 euro per maand in 2026. Dat is een indicatie op basis van het wetsvoorstel zoals dat er nu ligt, geen gegarandeerd eindbedrag. Bedragen en percentages kunnen tijdens de parlementaire behandeling nog worden bijgesteld.
De uitkering zou zijn gebaseerd op 70 procent van het inkomen dat je verdiende voordat je arbeidsongeschikt raakte, met een maximum van 100 procent van het minimumloon. Dat maakt de BAZ nadrukkelijk een basisvoorziening, niet een volledige vervanging van je huidige inkomen. Wie meer zekerheid wil dan dit basisniveau, zal daar zelf iets naast moeten regelen.
Kun je onder de verplichting uitkomen?
Voor zelfstandigen die al een private arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben, lijkt er een vrijstellingsmogelijkheid te komen. Voldoet je bestaande polis aan de gestelde voorwaarden, dan zou je niet extra hoeven bij te dragen aan de basisverzekering.
Wat die voorwaarden precies inhouden, staat nog niet vast. Zolang het wetsvoorstel door het parlement gaat, is het verstandig om je huidige AOV niet voortijdig op te zeggen of aan te passen op basis van verwachtingen. Wacht op duidelijkheid over de definitieve voorwaarden voordat je iets structureels wijzigt aan je verzekeringen. Een voorbarige opzegging kan je namelijk in een lastige positie brengen, mocht de vrijstelling anders uitpakken dan nu wordt verwacht.
Wat betekent dit voor jouw planning nu al?
Ook al gaat de daadwerkelijke uitvoering nog jaren duren, het is geen slecht moment om je eigen situatie alvast in kaart te brengen. Heb je nu geen AOV en ook geen buffer die een paar maanden inkomensverlies kan opvangen? Dan loop je vandaag al risico, los van wat de wet uiteindelijk gaat regelen.
Voor zelfstandigen die al een AOV hebben, is het vooral een kwestie van volgen. Blijf op de hoogte van hoe het wetsvoorstel zich ontwikkelt en wat dat betekent voor de vrijstellingsregels. Voor wie nog niets heeft geregeld, is de wet eerder een reden om niet langer te wachten dan een reden om af te wachten tot de verplichting er is.
Sommige zelfstandigen redeneren nu al: waarom zou ik nog een private AOV afsluiten als er straks toch een verplichte basisverzekering komt? Dat is een begrijpelijke gedachte, maar wel een met risico. De uitvoering laat mogelijk tot 2030 op zich wachten, en de basisdekking van 70 procent tot maximaal het minimumloon is voor de meeste zelfstandigen geen volwaardige vervanging van hun huidige inkomen. Wachten op de wet betekent in de praktijk dus jarenlang onverzekerd blijven voor het volledige risico.
De kern blijft hetzelfde, met of zonder Wet BAZ: het risico op inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid bestaat nu al, ook al duurt het nog jaren voordat de wet volledig wordt uitgevoerd.
Tot slot
De Wet BAZ moet zelfstandigen een basisbescherming geven tegen arbeidsongeschiktheid, maar de precieze invulling ligt nog niet vast en de daadwerkelijke uitvoering laat mogelijk tot 2030 op zich wachten. Tot die tijd blijft je eigen situatie leidend, en niet de wet die nog door het parlement moet.
Weet jij hoe lang je financieel zou kunnen doorkomen als je morgen arbeidsongeschikt raakt, en wat een basisdekking zoals de BAZ daarin voor jou zou betekenen?
Wil je dit niet zelf uitzoeken, maar samen met iemand doorlopen? Het Financieel Kompas is een traject van vier sessies waarin we jouw financiële situatie van A tot Z in kaart brengen, inclusief inkomenszekerheid en arbeidsongeschiktheid.