Je spaarrekening levert weinig op. Dat weet je. Wat je minder scherp hebt, is hoeveel er van dat weinige weer afgaat aan belasting.
En dat is precies de reden dat veel mensen er niet naar kijken. Het voelt als een bedrag waar je toch niets aan verandert.
Toch loont het om te weten hoe de rekensom werkt. Niet omdat je hem kunt ontwijken, maar omdat het antwoord vaak minder alarmerend is dan gedacht.
Hoe de belasting op spaargeld in 2026 wordt berekend
Belasting over spaargeld valt in Nederland onder box 3, de heffing over sparen en beleggen. De Belastingdienst kijkt niet naar de rente die jij daadwerkelijk hebt ontvangen, maar rekent met een verondersteld rendement dat elk jaar opnieuw wordt vastgesteld.
Voor 2026 is dat veronderstelde rendement op spaargeld voorlopig vastgesteld op 1,28 procent. Voor overige bezittingen, waaronder beleggingen, geldt 6,00 procent. Over het rendement dat daaruit volgt, betaal je vervolgens 36 procent belasting.
Het woord “voorlopig” doet er hier toe. Het percentage voor spaargeld wordt pas na afloop van het jaar definitief vastgesteld, omdat het is gekoppeld aan de gemiddelde spaarrente over dat jaar. Het definitieve cijfer over 2026 volgt dus pas in 2027, en kan afwijken van het voorlopige percentage.
Voordat er gerekend wordt, gaat eerst het heffingsvrij vermogen eraf. In 2026 is dat € 59.357 per persoon en € 118.714 voor fiscale partners samen. Alleen over wat daarboven uitkomt wordt gerekend.
Wat dat concreet betekent bij verschillende bedragen
Abstracte percentages zeggen weinig. Een paar voorbeelden helpen.
Stel je bent alleenstaand en hebt op 1 januari 2026 € 50.000 gespaard. Dat blijft onder het heffingsvrij vermogen. Je betaalt niets.
Heb je € 100.000 op de spaarrekening staan, dan blijft er na aftrek van de vrijstelling ruim € 40.000 over. Met een verondersteld rendement van 1,28 procent komt dat neer op ongeveer € 520 aan verondersteld rendement. Daarover betaal je 36 procent, dus in de buurt van € 190. Op een vermogen van een ton.
Heb je een fiscale partner en staat er samen € 200.000, dan blijft er na de gezamenlijke vrijstelling ruim € 81.000 over. Het veronderstelde rendement komt dan op ruwweg € 1.040, en de belasting op ongeveer € 375.
Deze bedragen zijn indicatief en afgerond. Ze gaan uit van uitsluitend spaargeld, zonder schulden en zonder andere bezittingen in box 3. Zodra er beleggingen of een tweede woning bij komen, ziet de berekening er anders uit, omdat daarvoor het hogere percentage van 6,00 procent geldt.
Waarom sparen fiscaal zachter wordt behandeld dan beleggen
Het verschil tussen 1,28 procent en 6,00 procent is groot, en dat verschil is bewust gemaakt.
De gedachte erachter is dat spaarders in werkelijkheid weinig rendement halen, terwijl beleggers over langere periodes gemiddeld meer maken. Door met twee verschillende percentages te rekenen, probeert de wetgever dichter bij de werkelijkheid te blijven dan met één gemiddeld percentage voor iedereen.
In de praktijk pakt dat voor spaarders redelijk uit en voor beleggers wisselend. Wie een jaar heeft waarin de markten dalen, betaalt alsnog belasting over een verondersteld rendement van 6,00 procent dat er niet was. Precies daarover zijn de afgelopen jaren rechtszaken gevoerd, met gevolgen die nog steeds doorwerken.
Wat dit betekent voor je eigen keuzes is genuanceerder dan “sparen is fiscaal gunstiger”. Een lagere belasting over een lager rendement is niet automatisch een beter resultaat. De vraag is wat er onder de streep overblijft, niet welk percentage op papier het vriendelijkst oogt.
Als je minder rendement had dan het forfait
Er bestaat een uitweg voor wie in werkelijkheid minder heeft verdiend dan de Belastingdienst veronderstelt: de tegenbewijsregeling.
Kort gezegd komt het erop neer dat je mag aantonen dat je werkelijke rendement over je totale box 3 vermogen lager was dan het forfaitair berekende rendement. Is dat het geval, dan wordt de belasting berekend over dat lagere werkelijke bedrag.
Voor spaarders is die regeling meestal weinig relevant, omdat het percentage voor spaargeld al dicht bij de werkelijke spaarrente ligt. Voor mensen met beleggingen of vastgoed in box 3 kan het verschil wél oplopen, zeker in een jaar met koersdalingen.
De regeling geldt voor je hele box 3 vermogen tegelijk, niet per onderdeel. Je kunt dus niet je tegenvallende beleggingen apart aandragen en je spaargeld buiten beschouwing laten. Vanaf belastingjaar 2025 is het tegenbewijs opgenomen in de reguliere aangifte inkomstenbelasting, waar eerder een apart formulier voor nodig was.
Wat je hiermee kunt in je eigen planning
De eerlijkste conclusie is dat de belasting op spaargeld voor de meeste mensen geen bedrag is waar je je financiële plan omheen bouwt.
Dat betekent niet dat het niets is. Het betekent dat de vraag interessanter wordt zodra er meer dan alleen spaargeld in beeld komt, of zodra het vermogen groter wordt.
Twee dingen zijn dan de moeite van het nakijken waard. Het eerste is de peildatum: box 3 kijkt naar 1 januari, dus een grote uitgave die je toch al ging doen kan in december anders uitpakken dan in februari. Het tweede is de verdeling van je vermogen. Geld dat je pas over vijftien jaar nodig hebt en dat volledig op een spaarrekening staat, kost je waarschijnlijk meer aan gemiste groei dan aan belasting.
De regels rond box 3 zijn de afgelopen jaren herhaaldelijk aangepast en er staan verdere wijzigingen op de rol. Ga daarom niet blind af op cijfers uit een eerder jaar en laat een grotere beslissing toetsen aan je eigen situatie.
Tot slot
Belasting over spaargeld in 2026 werkt met een verondersteld rendement van 1,28 procent, een tarief van 36 procent en een vrijstelling van € 59.357 per persoon. Voor de meeste spaarders komt dat neer op een bescheiden bedrag, dat zelden de reden zou moeten zijn om je plan om te gooien.
De vraag die vaker geld kost, is een andere: staat jouw geld eigenlijk wel op de plek die past bij wanneer je het nodig hebt?
Wil je dit niet zelf uitzoeken, maar samen met iemand doorlopen? Het Financieel Kompas is een traject van vier sessies waarin we jouw financiële situatie van A tot Z in kaart brengen.