Je krijgt een offerte binnen voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering en schrikt van het maandbedrag. Tweehonderd euro. Soms driehonderd. Per maand, jarenlang, voor iets waarvan je hoopt dat je het nooit nodig hebt.
En dan zegt iemand: maar die premie is aftrekbaar. Alsof dat de helft van het probleem oplost.
Het klopt dat de AOV premie in veel gevallen aftrekbaar is van de belasting. Maar wat dat netto betekent, en waar de rekening later alsnog komt, weten de meeste zelfstandigen niet precies.
Waarom de premie aftrekbaar is
De Belastingdienst ziet een arbeidsongeschiktheidsverzekering niet als een luxe. Het is een inkomensvoorziening: je verzekert het wegvallen van je inkomen. In box 1 mag je de premie daarom in de meeste gevallen opvoeren als uitgave voor een inkomensvoorziening.
Dat is een ander vakje dan je gewone ondernemerskosten. Je AOV premie is geen zakelijke kostenpost die je van je winst haalt, zoals je laptop of je zakelijke verzekering. Hij gaat als persoonlijke aftrekpost van je inkomen af, in je aangifte inkomstenbelasting.
Praktisch gezien voel je het verschil nauwelijks in je portemonnee. Fiscaal maakt het wel uit, bijvoorbeeld voor de berekening van je winst en voor regelingen die aan je winst hangen.
De hoofdregel is redelijk stabiel: verzeker je je eigen arbeidsvermogen, dan is de premie in beginsel aftrekbaar. Sluit je een verzekering af die eigenlijk iets anders dekt, bijvoorbeeld een ongevallenverzekering met een eenmalige uitkering, dan ligt dat vaak anders.
Fiscale regels kunnen veranderen. Controleer de actuele voorwaarden voor het lopende belastingjaar of leg je polis voor aan je boekhouder voordat je ervan uitgaat.
Wat de aftrek netto oplevert
Aftrekbaar betekent niet gratis. Het betekent dat je over dat bedrag geen inkomstenbelasting betaalt.
Reken het eens door met jouw eigen situatie. Stel dat je een premie betaalt van 250 euro per maand, dus 3.000 euro per jaar. Als jouw marginale belastingtarief 37 procent is, scheelt de aftrek je in dat voorbeeld ongeveer 1.110 euro belasting. Netto kost de verzekering je dan rond de 1.890 euro per jaar, ofwel iets meer dan 157 euro per maand.
Zit je in een hogere schijf, dan valt het voordeel groter uit. Zit je in een jaar met weinig winst, dan kan het voordeel juist kleiner zijn, simpelweg omdat je minder belasting betaalt om iets van af te trekken.
Dat laatste is een punt dat zelfstandigen vaak missen. De waarde van een aftrekpost hangt af van je inkomen in dat jaar. In een mager jaar is de aftrek minder waard, terwijl de premie gewoon volledig doorloopt.
De genoemde percentages zijn een rekenvoorbeeld, geen actueel tarief. Kijk voor je eigen berekening naar de schijven van het jaar waarin je aangifte doet.
De keerzijde: de uitkering is belast
Hier zit de logica die veel mensen over het hoofd zien. Omdat je de premie mag aftrekken, wordt de uitkering later belast.
Word je arbeidsongeschikt en gaat je AOV uitkeren, dan telt die uitkering mee als inkomen in box 1. Je betaalt er inkomstenbelasting over, net als over je winst. De verzekeraar houdt vaak al loonheffing in, maar niet altijd volledig.
Dat betekent dat je bij het kiezen van je verzekerd bedrag naar netto moet kijken, niet naar bruto. Een verzekerd bedrag van 30.000 euro per jaar klinkt als een redelijk vangnet, maar wat er maandelijks op je rekening staat is een stuk minder.
Reken daarom terug vanaf wat je nodig hebt om je vaste lasten te dragen. Hypotheek, boodschappen, verzekeringen, de dingen die doorlopen ook als jij stilligt. Tel daar de belasting bij op en je hebt een realistischer verzekerd bedrag.
Aftrek bij een eenmanszaak en bij een BV
Werk je vanuit een eenmanszaak of vof, dan loopt de aftrek via je privé aangifte inkomstenbelasting. Je betaalt de premie zelf en voert hem op als uitgave voor een inkomensvoorziening.
Werk je vanuit een BV, dan ligt het anders. Als directeur grootaandeelhouder ben je in dienst bij je eigen vennootschap. De BV kan de premie in bepaalde situaties als kostenpost dragen, maar dan komt er vaak een bijtelling bij je loon aan de andere kant. Netto kom je meestal op iets vergelijkbaars uit, maar de route verschilt en de administratie ook.
Wat in beide gevallen geldt: de behandeling hangt af van hoe de polis is opgesteld en op wiens naam hij staat. Een verzekering op naam van de BV met de BV als begunstigde werkt fiscaal anders uit dan een polis op jouw naam.
Dit is precies zo’n onderwerp waarbij het loont om je specifieke polis en rechtsvorm een keer voor te leggen aan iemand die er dagelijks mee werkt. De verschillen zijn niet groot in percentages, maar wel in gevolgen als je jarenlang de verkeerde route volgt.
Wat je hieruit meeneemt bij je keuze
De aftrekbaarheid van de AOV premie is geen reden om een verzekering af te sluiten. Het is een reden om de kosten eerlijk te berekenen.
Veel zelfstandigen haken af op het brutobedrag in de offerte en concluderen dat het te duur is. Netto ligt dat bedrag vaak lager dan gedacht. Tegelijk is de bescherming ook minder groot dan gedacht, omdat de uitkering belast wordt.
Beide correcties werken door in dezelfde beslissing: wat kost het mij echt, en wat houd ik er echt aan over als het misgaat?
Wie die twee getallen kent, kan een nuchtere afweging maken. Wie alleen naar de premie kijkt, beslist op een half beeld.
Tot slot
De premie van je arbeidsongeschiktheidsverzekering is in de meeste gevallen aftrekbaar in box 1, waardoor de netto kosten lager uitvallen dan het bedrag op de offerte. Daar staat tegenover dat een eventuele uitkering wordt belast, wat betekent dat je verzekerd bedrag hoger moet liggen dan het inkomen dat je netto nodig hebt.
Weet jij wat je verzekering je netto kost, en wat je er netto voor terugkrijgt?
Wil je dit niet zelf uitzoeken, maar samen met iemand doorlopen? Het Financieel Kompas is een traject van vier sessies waarin we jouw financiële situatie van A tot Z in kaart brengen, inclusief inkomenszekerheid, buffer en vermogensopbouw.