Sta je op het punt te stoppen met je onderneming? Dan is de kans groot dat je FOR, je fiscale oudedagsreserve, in dat jaar in één keer vrijvalt. Veel IB-ondernemers staan daar pas bij stil als het al te laat is om er nog iets aan te doen, terwijl een FOR bij staking van je onderneming juist iets is waar je ruim van tevoren over kunt nadenken.
De FOR wacht niet tot je eraan denkt
Als je tot 2023 een FOR hebt opgebouwd, staat die nog gewoon op je balans, ook al kun je sinds 2023 niets meer toevoegen. Zodra je je onderneming staakt, valt die reserve vrij. Niet op een moment dat jij kiest, maar op het moment dat de staking fiscaal een feit is.
Dat betekent dat het bedrag waar je jarenlang belasting over hebt uitgesteld, in het jaar van staking in één keer als winst wordt meegerekend. Precies in het jaar waarin je toch al andere dingen aan je hoofd hebt, zoals de afwikkeling van je bedrijf, misschien een laatste factuur of een overdracht die nog loopt.
Waarom timing bij FOR en staking het verschil maakt
Stel dat je staakt in een jaar waarin je toch al een goede winst hebt gedraaid. Dan komt de FOR-vrijval daar nog eens bovenop, en duw je jezelf mogelijk een stuk verder de hoogste belastingschijf in dan nodig was geweest. Was je een jaar eerder of later gestopt, dan had de uitkomst er heel anders uit kunnen zien.
Dit is geen kwestie van geluk hebben met je timing. Het is een kwestie van vooraf weten hoe je staking, je FOR en je overige inkomen in dat jaar op elkaar inwerken, zodat je het moment van stoppen er bewust op kunt afstemmen in plaats van achteraf te ontdekken wat het je heeft gekost.
Stoppen is niet hetzelfde als zomaar laten gebeuren
Er zit verschil tussen het bedrijf beëindigen en passief de FOR laten vrijvallen op het slechtst denkbare moment. Wie zich hierop voorbereidt, kan de staking zo plannen dat de belastingdruk in het jaar van vrijval beheersbaar blijft, en kan vooraf bepalen of een andere afwikkelroute voor de FOR gunstiger uitpakt dan in één keer afrekenen.
Welke aanpak het beste bij jouw situatie past, hangt af van factoren als je FOR-stand, je winst in het laatste ondernemersjaar en hoe dicht je bij je AOW-leeftijd zit. Dat reken je niet even op de achterkant van een bierviltje uit.
Veelgestelde vraag: kan ik de FOR-vrijval bij staking uitstellen?
Of en hoe je de vrijval van je FOR bij staking kunt beïnvloeden, hangt af van je persoonlijke situatie en de route die je kiest. Dat is precies het type vraag waar een algemeen antwoord weinig waarde heeft, en waar je eigen cijfers nodig zijn om een goed beeld te krijgen.
Bereid je staking goed voor
Een accountant kan je hierbij helpen, maar je staat sterker in dat gesprek als je zelf al weet wat er met je FOR gebeurt op het moment van staken, en welke keuzes je daarin hebt. Daarom hebben we de FOR Afwikkelgids gemaakt, met een rekenblad waarmee je je eigen staking en de gevolgen voor je FOR kunt doorrekenen, op basis van de actuele cijfers van 2026.
Heb jij al een moment voor ogen waarop je wilt stoppen, of laat je dat nog op je afkomen?